Yaş ve Doğurganlık: Zaman Belirleyici Unsur
İnceleme:
Yayın Kurulu
Üreme sağlığında yaş, en belirleyici etkenlerden biridir. Kadınlar sınırlı sayıda yumurta ile doğar; bu rezerv zamanla azalır ve yumurtaların kromozom açısından normal olma oranı düşer. Erkeklerde ise yaş, sperm parametrelerini ve DNA fragmentasyonunu etkiler. Bu rehberde yaşın üreme başarı üzerindeki bilimsel etkisini inceleyeceğiz.
32 yaş
Doğurganlık bu yaştan itibaren yavaş ama belirgin azalır [1]
37+ hızlanma
37 yaşından sonra düşüş hızlanır [1]
Kromozom
Yaş arttıkça kromozomu bozuk yumurta (anöploidi) oranı artıyor
Kadın yaşı tüp bebek başarısını nasıl etkiler?
Kadının yaşı, tüp bebek (IVF) sonucunu belirleyen en güçlü etkendir.[4] Bunun nedeni, doğuştan var olan yumurta (oosit) havuzunun yaşla hem sayıca azalması hem de kromozomu normal yumurta oranının düşmesidir. Bu biyolojik süreç hormon tedavisiyle geri çevrilemez.
Yaşa göre doğurganlık:
- • 32 yaşa kadar: Doğurganlık en yüksek düzeydedir.
- • 32-37 yaş: Yavaş ama belirgin bir azalma başlar.[1]
- • 37 yaş sonrası: Düşüş hızlanır; düşük riski de artar.[1]
- • 42-44 yaş: IVF'te blastokist elde edilen kadınların 42 yaşta yaklaşık üçte birinde, 44 yaşta yarısından fazlasında hiç kromozomu normal embriyo bulunmaz.[2]
Bu nedenle 35 yaş üzerinde 6 ay denemeden sonra, 40 yaş üzerinde ise beklemeden değerlendirme önerilir.[1]
IVF başarısı da benzer trend gösterir. Yaşa göre ayrıntılı veriler başarı oranları sayfasında yer alıyor. Daha fazla bilgi için kadın kısırlığı rehberine bakabilirsiniz.
Erkek yaşı sperm kalitesi ve fertiliteyi nasıl etkiler?
Erkek yaşının etkisi kadın yaşı kadar belirgin değildir, ama yok sayılmamalıdır. 90 çalışmayı ve 93 binden fazla erkeği kapsayan bir meta-analizde, yaş ilerledikçe semen hacmi, hareketlilik ve normal şekilli sperm oranı azaldı, DNA hasarı arttı; sperm yoğunluğu ise yaşla belirgin değişmedi.[3]
Yaşla değişen sperm özellikleri:[3]
- • Azalanlar: Semen hacmi, toplam ve ileri hareketlilik, normal şekil oranı
- • Artan: Sperm DNA hasarı (fragmantasyon)
- • Belirgin değişmeyen: Sperm yoğunluğu
Erkek üreme etkenleri için erkek kısırlığı rehberine bakabilirsiniz.
Bunları da Okuyun
Kaynaklar
4 referans
- 1
American College of Obstetricians and Gynecologists; Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Female age-related fertility decline. Committee Opinion No. 589. Fertility and Sterility (2014)
Klinik rehber
- 2
Franasiak JM, Forman EJ, Hong KH et al.. The nature of aneuploidy with increasing age of the female partner: a review of 15,169 consecutive trophectoderm biopsies evaluated with comprehensive chromosomal screening. Fertility and Sterility (2014)
Bilimsel yayın
- 3
Johnson SL, Dunleavy J, Gemmell NJ, Nakagawa S. Consistent age-dependent declines in human semen quality: a systematic review and meta-analysis. Ageing Research Reviews (2015)
Sistematik derleme
- 4
McLernon DJ, Steyerberg EW, Te Velde ER, Lee AJ, Bhattacharya S. Predicting the chances of a live birth after one or more complete cycles of in vitro fertilisation: population based study of linked cycle data from 113 873 women. BMJ (2016)
Bilimsel yayın
Yayın Kurulu
Bu rehber, üreme sağlığı alanında uzman tupbebek.com yayın kurulu tarafından tıbbi açıdan incelenmiş ve onaylanmıştır.
Yasal Uyarı: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Yaş ve fertilite hakkında kişisel kararlar için lütfen bir üreme sağlığı uzmanına danışınız. tupbebek.com, bu bilgilere dayanılarak alınan kararlardan sorumlu tutulamaz.